|
|
ERKEK SAĞLIĞI
Prostat Kanseri Hakkındaki Gerçekler
Hazırlayan : Prof. Dr. Haluk Özen, Hacettepe Üniversitesi Tıp
Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı
Prostat Nedir ve Nerelerde Yer Alır?
Prostat Kanseri Nedir?
Prostat Kanserinin Nedenleri Nelerdir?
Sizde Prostat Kanseri Olabilir
Kim Risk Altındadır?
Prostat Nedir ve Nerelerde Yer Alır?
Prostat kestane boyut ve şekillerinde bir salgı bezidir. Mesanenin altında, rektumun
(makat) önünde yer alır. Prostatın tam merkezinden üretra denilen mesaneden idrarı
boşaltmaya yarayan kanal yer alır. Ejekülasyon (cinsel boşalma) sırasında prostatı
çevreleyen kaslar seminal sıvıyı üretraya doldurur. Seminal sıvı üretra boyunca
penis ucuna kadar gelerek buradan dışarıya akar.
Prostat büyürse içinden geçen üretrayı sıkıştırarak idrar akışını zorlaştırabilir
hatta tamamen durdurabilir. Bu nedenle prostat kanserinin belirtilerinden birisi idrar
yapmakta güçlüktür.
Prostat bezinin yanından penise giden ve peniste sertleşmeyi kontrol eden bir grup sinir
lifleri geçer. Ameliyat sırasında bu sinirler zedelenip sonuçta peniste sertleşme güçlüğü
(impotans) gelişebilir. Son yıllarda bu ameliyat sırasında bu sinirleri koruyucu
teknikler geliştirilmiştir. Ancak bu sinirleri koruyucu yöntemlerin uygulanabilmesi tümörün
boyutuna ve prostat içerisindeki yerleşimine bağlıdır. Eğer radikal prostat ameliyatı
size bir seçenek olarak sunulmuşsa kararınızı verirken bu olasılığı akılda
tutmanızda yarar vardır.
Ancak, impotans gelişse bile günümüzde bunu değişik yöntemlerle tedavi etmek mümkündür.
Prostat Kanseri Nedir?
Bütün vücut dokularında hücreler kendilerini belirli bir kontrol mekanizması içerisinde
yenilerler. Böylece zedelenen doku tamir edilir, yenilenir. Kontrol dışı çoğalan hücreler
tümör adı verilen hücre topluluklarını oluşturur. Bazı tümörler büyümelerine
karşılık köken aldıkları dokuda sınırlı kalırlar ve komşu organlara
ilerlemezler. Bunlara benign (selim, iyi huylu) tümörler denir. Diğer bir kısmı ise
sadece büyümekle kalmayıp komşu organlara uzanma ve onları da tahrip etme
potansiyeline sahiptir. Bu tür tümörler kan ve lenf dolaşımı ile köken aldıkları
yerlerden uzaktaki organlara da sıçrayabilirler. Bu tür tümörlere malign (habis, kötü
huylu) tümör yada kanser denir. Kanser hücreleri köken aldıkları malign tümörden
ayrılabilir, vücutta dolaşarak yeni yerleştikleri yerlerde de çoğalabilirler. Bu şekilde
köken aldıkları organ dışına sıçramış ve oralarda büyümekte olan tümörlere
metastaz denir.
Prostat Kanserinin Nedenleri Nelerdir?
Prostat kanserinin nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Bazı araştırıcılar aşırı
yağlı yiyecekler gibi çevresel faktörlerin etkisi olabileceğini düşünürken, bir
başka grup araştırıcı prostat kanserinin genetik (kalıtsal veya ailevi) nedenlerle
gelişebileceğini öne sürmektedir. Nedeni ne olursa olsun, prostat kanserinde bugün için
kabul edilen en önemli risk faktörü yaşlanmadır. Prostat kanseri gelişme riski 50 yaşından
sonra artmaya başlar.
Sizde Prostat Kanseri Olabilir
Eğer siz ya da ailenizden biri 50 yaş üzeri bir erkek ise kendiniz için yapabileceğiniz
ya da o aile üyesine önerebileceğiniz en önemli şeylerden birisi prostat kanseri açısından
incelenmektir. Prostat kanseri erkeklerde en sık saptanan kanserdir ve kansere bağlı ölümlerin
ikinci sık nedenidir.
Kim Risk Altındadır?
Eğer yeterince uzun yaşarsa hemen tüm erkeklerde prostat kanseri gelişir. Yaş arttıkça
prostat kanseri gelişme riski artar. Prostat kanserlerinin %85'i 65 yaşın üzerindeki
erkeklerde saptanır. Ancak, bazı erkeklerde çok daha erken yaşlarda prostat kanseri
gelişebilir. Henüz bilemediğimiz nedenlerden ötürü Afrika kökenlilerde prostat
kanseri gelişme riski daha yüksektir. Asya kökenliler bu açıdan daha düşük risk taşımaktadırlar.
LÜTFEN MUAYENE OLUN: ERKEN TANI HAYATINIZI DEĞİŞTİRİR!
Prostat kanseri genellikle çok yavaş büyür. Yıllarca hiç belirti vermeyebilir. Bir
çok erkek prostat kanseri olduğunu öğrenemeden başka hastalıklar sebebiyle ölür.
Diğer taraftan bir kısım hastada ise prostat kanseri erken, orta ya da geç dönemde
iken saptanır.
Prostat kanseri erkeklerdeki en sık kanserdir ve çok sinsi seyreder. Maalesef bir çok
hastada hiç bir belirti vermeyebildiği gibi hiç bir yakınmaya da yol açmayabilir. Bu
nedenle sizin ya da 50 yaş üzeri aile üyesi diğer erkeklerin bu hastalık için
doktora başvurması ve izleyen yıllarda da düzenli kontrolden geçmeleri çok önemlidir.
Prostat kanserinde tedavinin amacı yaşamı uzatmak ve ailenin ve toplumun aktif bir üyesi
olarak yaşanmaya değer hale getirmektir. Ancak hastalık ilerledikçe başarılı tedavi
tanımı değişir. Erken evredeki prostat kanserinin başarılı tedavisi genellikle
bunun kesilip çıkartılması ve hastalığın tamamen ortadan kaldırılması ile özdeştir.
Buna karşın ilerlemiş prostat kanserinintedavisi ise yakınmaların ortaya çıkışının
geciktirilmesi ve ya engellenmesi (bazen yıllarca) anlamına gelir. Bu nedenle prostat
kanserinin tam olarak tedavisi hastalığın erken dönemde yakalanması ve uygun biçimde
tedavi edilmesi ile mümkündür.
Bilinçli ve bilgili olmak başarılı tedavinin birinci basamağını oluşturur. Bu
kitapçık prostat kanseri ve tedavi seçenekleri konusunda sizi bilinçlendirmeyi amaçlamaktadır.
Öncelikle bilmeniz gereken konu tüm erkeklerin risk altında olduğu; prostat kanserinin
başarı ile savaşıp yenebileceğiniz bir hastalık olduğu ve bu hastalık için tedavi
alırken bile aktif yaşantınızı sürdürebileceğinizdir. Ayrıca tetkik edilmenin şart
olduğu da kavramanız gerekir, çünkü tedavi edilmeden önce sizde hastalık olup olmadığının
bilinmesi gerekir.
|
|
|
