|
|
KADIN SAĞLIĞI
Meme Kanseri
GÖRÜLME SIKLIĞI
Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. ABD’de her yıl 185000 kadına
meme kanseri tanısı konulmakta ve bu hastaların 46000’i yaşamını yitirmektedir.
Erkeklerde ise sıklığı daha az olmakla birlikte 1/150 oranında görülmektedir. Meme
kanseri hormona bağlıdır. Kadınlarda geç menarş, erken menapoz, ve 18 yaşında gerçekleşen
ilk doğum meme kanseri oluşma riskini belirgin bir şekilde azaltır. Yağlı
yiyeceklerin meme kanserine yol açtığı iddiası henüz tartışmalıdır. Oral
kontraseptifleri meme kanseri riski üzerine az etkileri vardır. Östrojen replasman
tedavisi meme kanseri riskini azda olsa arttırmasıyla beraber yaşam kalitesi ve kemik
mineral yoğunluğu üzerine yararlı etkileri bulunmaktadır. Ayrıca kalp damar hastalıklarıyla
oluşan ölüm riskini azaltır. 30 yaşından önce herhangi bir nedenle terapötik amaçlı
radyoterapi alan kadınlarda meme kanseri gelişme riski çok yüksektir.
TANI
Meme kanseri tanısında mamografinin büyük yararı vardır. Elle memelerin muayenesin
de kitlenin saptanması erken tanı açısından önemlidir. Mamografi veya elle muayene
sonucu tespit edilen kitlenin biyopsisi ile kesin tanı konulur. Kadınlar en az ayda 1
kez meme muayenesi yapmaları gerekir. Premenapozal yani menapoz öncesi dönemde ki kadınlarda
soru işareti uyandıran veya şüphe götürmeyen küçük kitleler 2-4 haftada bir
muayene edilmelidir. Kitle rastlanan menapoz öncesi ve sonrası kadınlarda kitlelerden
biri boşaltılarak çıkan materyalin makroskopik incelemesi yapılır. Çıkan materyal
kansız sıvı içeren bir kist ise ve aspirasyonla yani boşaltılarak giderilebiliyorsa
hasta rutin takibe alınmalıdır. Eğer kitle sert ve boşaltılamıyorsa mamografi çekilerek
biyopsi alınmalıdır. 50 yaşından sonra her yıl yapılan mamografi kontrollerinin
hayat kurtarıcı olduğu gösterilmiştir. Mamografi kontrollerinin 40 yaşından sonra
yapılması gerektiği tartışmaları aşağıdaki nedenlere dayandırılmaktadır;
-hastalık 40-49 yaş arasında daha az sıklıkla görülmekte bu nedenle kontroller başarısız
olmaktadır.
-40-49 yaş arası mamografide saptanan bozukluklar daha az sıklıkla kanserle sonuçlanmaktadır.
-hiçbir klinik çalışma 40 yaşından itibaren yapılan mamografi kontrollerinin hayat
kurtarıcı olduğunu göstermemiştir. Yinede mamografi kontrollerinin 40 yaşında başlatılması
gerekliliğine olan inanç daha yaygındır.
TEDAVİ
Tedavi aşamasında nelerin uygulanacağı daha çok hastalığın evrelendirilmesine ve tümörün
büyüklüğüne bağlıdır. Bazı küçük tümörlerde kanserin yayılımı olmamışsa
sadece cerrahi yöntemle tümörün çıkarılması yeterli gelebilir. Ancak tümörün büyük
olması ve yayılımının olması cerrahi sonrası kemoterapi gerektirebilmektedir.
Meme kanseri sık görülen bir kanser türüdür. Ancak erken tanı hayat kurtarıcı
olmaktadır. Bu nedenle kadınların en az ayda 1 defa kendi kendilerine meme muayenesi
yapmaları ve kitle tespit ettiklerinde uzman bir hekime danışmaları gerekir. 40 yaşından
sonra özellikle 50 yaş sonrası yılda 1 defa mamografi çekilmesi de erken tanı şansını
arttırmaktadır. Özellikle ailede annede veya kız kardeşte meme kanseri olan kadınlar
bu kontrolleri mutlaka yaptırmalıdır. Çünkü bu kişilerde meme kanseri riski daha çok
yükselmektedir. Meme kanserinin %8-10 oranında ailesel olduğu bilinmektedir.
|
|
|
