|
|
ÇOCUK SAĞLIĞI - BEBEK BAKIMI - ÇOCUK HASTALIKLARI
Hepatit B Enfeksiyonu ve Korunma
Hazırlayan:Yrd. Doç. Dr. Münevver Türkmen
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
AD,Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi, Aydın
Dünyada ve ülkemizde Hepatit B virus enfeksiyonunun durumu nedir ?
Dünyada ve ülkemizde Hepatit B virus enfeksiyonu önemli bir sağlık sorunudur. Gelişmekte
olan ülkelerde özellikle Doğu Asya ve Batı Afrika’da hastalık bulguları olmadan taşıyıcı
oranı oldukça yüksektir. Ülkemizde taşıyıcılık oranının yüksek olduğu ülkelerden
biridir. Bölgesel farklılıklar vardır.
Hepatit B enfeksiyonu nasıl bulaşır ?
Hepatit B enfeksiyonu kişiden kişiye kan, kan ürünleri ve vücut sıvıları (seksüel
temas) ile bulaşabileceği gibi doğumda anneden bebeğine bulaşabilmektedir. Hastalığın
ve taşıyıcılığın yaygın olduğu ülkelerde en önemli geçiş yolu doğum sırasında
anneden bebeğe geçiştir.
Gelişmiş batı ülkelerinde en önemli bulaşma yolu ise damar içine ilaç kullanımı
ve cinsel temastır.
Hepatit B enfeksiyonu riski yüksek olan gruplar kimlerdir ?
Öncelikle sağlıkla uğraşan doktor, diş hekimi, hemşireler, sağlık personeli risk
altındadırlar.
Hemodiyaliz hastaları risk altındadırlar
Damar içine ilaç kullananlar, eş cinseller önlem almazlarsa risk altındadırlar.
Hastalığın kısa dönemli sonuçları sonuçları nelerdir ?
Hepatit B virusu akut ve kronik hepatite neden olur. Enfeksiyon gelişen yenidoğanların
%90’nında, çocukların %50’sinde hastalık kronikleşme eğilimindedir. Erişkinlerin
%5-10’ununda hepatit B virus enfeksiyonu kronikleşir.
Akut hepatit hafif seyredebileceği gibi karaciğer yetmezliği sonucu ölümle sonuçlanabilir.
Enfeksiyonu akut geçiren bazı hastalarda iştahsızlık, bulantı, kusma, ateş, karın
ağrısı ve sarılık gibi şikayetler görülür.
Ağır seyreden, karaciğer yetmezliği gelişen hastalarda karaciğer nakli hayatı
kurtarabilir. Yine hastalığı akut geçiren erişkinlerin %5-10’unda kronikleşme
izlenebilir.
Hastalığın uzun dönemli sonuçları nelerdir ?
Hepatit B virusunu alan kişilerin hepsi hastalığın klinik ve laboratuvar bulgularını
göstermezler. Bazıları virusu vücutlarında sadece taşırlar. Bu hastaların bir kısmında
karaciğer biyopsisi yapıldığında hepatit bulgularını saptamak mümkündür.
Kronik hepatitli kişilerin bazılarında da klinik bulgu yoktur veya karaciğer
biyopsisinde çok az hastalık bulgusu vardır. Bu hastaların bir kısmında zamanla
siroz ve karaciğer karsinomu gibi ciddi ve ölüme neden olan hastalıklar gelişir.
Hepatit B virus enfeksiyonu tanısı nasıl konulur ?
Hepatit B enfeksiyonu tanısı bazı serolojik testlerle yapılır. Virusun alınmasından
haftalar sonra serumda yapılan özel testler pozitifleşir. Bu testlerin pozitifleşmesine
paralel karaciğer enzimleri kanda yükselir.
Hepatit B virus enfeksiyonundan korunmak mümkün mü ?
Hepatit B virus enfeksiyonu aşı ile korunabilen bir hastalıktır. Tüm zamanında doğan
bebekler hepatit B virus enfeksiyonuna karşı aşılanmalıdır. İlk doz doğumda yapılır.
İkinci doz 1-4 ay, 3.doz 6-18 ay arası yapılabilir. Şu anda önerilen aşı şeması
0, 1, 6 ay şeklindedir.
Anneden bebeğe enfeksiyon nasıl geçer ?
Her gebe kadının hepatit B virus enfeksiyonu açısından kontrol edilmesi, doğacak
bebeğin belki de ömür boyu taşıyacağı bir hastalığa karşı tedbir alınmasını
sağlayacaktır. Hastalığın plasenta aracılığla bebeğe bulaşması son derece nadir
bir durumdur. Geçiş doğum anında annenin sekresyonları ve kanının bebeğe bulaşmasıyla
olmaktadır.
Bebeği enfeksiyondan korumak için neler yapılmalıdır ?
Hepatit B taşıyıcısı veya kronik enfeksiyonu olan anneden doğan bebekler, doğumdan
sonra hemen iyice yıkanmalıdır. Eğer kan örneği alınması gerekliyse bebek yıkandıktan
sonra alınmalı ve K vitamini yapılmalıdır. Doğumu takip eden ilk 12 saat içinde
hepatit B hiperimmunglobulin (HBIG) 0.5 ml bebeğin uyluk kası içine yapılmalıdır.
Yapılmasında gecikme olursa ilk 48 saat içinde mutlaka uygulanmalıdır.
Hepatit B taşıyıcısı veya kronik enfeksiyonu olan anneden doğan bebeklere HBIG ile
birlikte aşı yapılmasıyla koruyuculuk %90-95 düzeyine ulaşır. Önerilen aşı
takvimi; 0, 1, 6. aylardır.
Prematüre bebekler de aşılanmalı mı ?
Taşıyıcı olmayan anneden doğan 2000 gramın altındaki bebeklerin aşısı bebek 2000
grama ulaşıncaya kadar beklenebilir.
Şayet anne Hepatit B taşıyıcısı ise bebek prematüre bile olsa ilk 12 saat içinde
HBIG ve aşı yapılmalı. Bebek bir aylık olunca 0, 1, 6 ay takvimi uygulanmalıdır.
|
|
|
