|
|
SPOR VE SAĞLIK
Gençlerde Futbol Yaralanmaları
Hazırlayan: Yrd. Doç.Dr. Hakan Yaman
Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi
Spor Hekimliği AD, Isparta
Futbol ülkemizde en popüler spor dalıdır ve ülkemizde yaşayan birçok genç ve
ergenin tek spor yapma olanağıdır. Ülkemizde sadece 2000 yılında lisans muayenesi için
170 000 futbolcunun muayeneden geçtiğini düşünecek olursak, lisansı olmayıp, “mahalle”
aralarında ya da halı sahada spor yapan kişilerin bunun kat kat fazlası olduğunu düşünmek
mümkündür. Yurtdışında yapılan epidemiolojik çalışmalar futbol yaralanmalarının
%85’inin 23 yaş altında olduğunu ve %45’in de 15 yaşın altında olduğunu
bildirmişlerdir. Futbolcular arasında sezon başına %2.6-5.2 sporcuda ölümcül
olmayan yaralanmanın olduğu bulunmuştur. Diğer ilginç bir gözlem ise salon
futbolunda yaralanmaların, açık hava futboluna göre 6.1 kat daha fazla görülüyor
olmasıdır.
Birçok spor türünde olduğu gibi, futbolda da içsel ve dışsal etmenlerin yaralanmada
rolü vardır. Zemin koşuları, koruyucu malzeme kullanımı, sporcunun kondisyon düzeyi,
sporcunun eğitim düzeyi, sahanın zemini, sahanın aydınlatılması gibi birçok
etmenden sözedilebilir. Diğer önemli bir nokta ise oyun kurallarının geliştirilmesidir.
Amerikan futbolu, buz hokeyi gibi spor dallarında yapılan oyun kuralı değişiklikleri
birçok yaralanmayı ortadan kaldırmıştır. Bu bağlamda futbolda da oyun kurallarının
geliştirilmesi yaralanmaları azaltmakta yararlı olacaktır.
Futbolda ölümcül yaralanmalar kale direğine çarpmalar ya da kalenin futbolcunun üzerine
düşmesi biçiminde olmaktadır. Bu nedenle özellikle sporcu eğitimi ve kale
direklerinin iyice tespiti bu kazaları engelleyecektir.
En sık ölümcül olmayan futbol yaralanması ise yumuşak doku ezilmesidir. Kırıklar
enderdir, tüm yaralanmaların %3.5-9’unu oluştururlar. Kırıkların çou ise üst
ekstremitede olur. En çok alt ekstremite yaralanmaları görülür. Gelişmekte olan
sporcularda ise olgunlaşmamış iskelet sistemine ilişkin sorunlar ortaya çıkabilir.
Topuk ağrıları, diz ağrıları bun bağlı (Osgood Schlatter hastalığı, Sever
hastalığı, kalkaneal apofizit gibi) gelişebilir.
Yüz ve baş yaralanmaları çok sık olmasa da (%4.9-22) baş yaralanmalarının %20
kadarının beyin sarsıntısına neden olması önemli bir bulgudur. Göz yaralanmaları
özellikle ender değildir. Basketboldan sonra futbol ağız-yüz ve diş yaralanmalarının
en sık nedenidir. Ağız korumasının kullanılması bu yaralanmaları azaltmıştır.
Bu bağlamda Amerikan Pedaitri Birliğinin aşağıdaki önerileri bulunmaktadır:
1. Göz ve ağız korumalarının kullanılması yaralanmaları azaltacaktır.
2. Ölümcül yaralanmalarının çoğu kale direklerine bağlı olduğu için, kale
direklerinin sağlam sabitlenmesine yönelik girişimlerde bulunulmalıdır.
3. Karşılaşma sırasında şiddet kullanan ve saldırgan olan sporculara gerekli işlem
yapılmalıdır. Oyunun düzeninin bozulmasına izin verilmemelidir.
4. Çocuların futbol oynamaları teşvik edilmelidir. Çocukların gelişmeleri ve
bedensel etkinlik sağlamaları için yararlı bir spor türüdür.
|
|
|
